Kulturno nasleđe

Kosovo sa svojim vrednostima kulturnog nasleđa jeste i ostaje veoma privlačno i otvoreno mesto za sve. 

Materijalno nasleđe Kosova je nastalo između drevnih civilizacija i civilizacija nakon nove ere, koje nasleđuje bogatu kulturnu riznicu i deo je svetskog kulturnog nasleđa. Ovo bogato nasleđe se nalazi u svakom delu Kosova, u arheološkim parkovima i centrima, u prirodnim parkovima, u umetničkim galerijama, u fotografskim i filmskim arhivama, utvrđenjima i kulama, verskim spomenicima i narodnim kućama, na kaldrmama uskih ulica, u fontanama i u svim njegovim muzejima.

Materijalno nasleđe Kosova ima vrednost u kvalitetu i količini, dobro je poznati i van zemlje i veoma je privlačno za posetioce koji žele da vide remek-dela kulture i umetnosti, da se upoznaju sa dokazima praistorije, antičkog perioda, ilirskog perioda itd.

Pored poznatih muzeja, Kosovo ima mnogo kolekcija artefakta, neuobičajenih, koji iznenađuju bilo koga i protežu se u svim oblastima, od prirode do umetnosti, od zanata do etnologije, od arhaičnog do religijskog, od materijalnog do duhovnog.

Duhovno nematerijalno kulturno nasleđe, u sebi sadrži narodne načine, predstavljanja, izraze, jezik, znanja i stvaralaštvo, kao i alate, predmete, rukotvorine i kulturne prostore koji ih predstavljaju i da ih zajednice, grupe, ali kada je to slučaj, i pojedinci prihvataju kao sastavni deo svog kulturnog nasleđa. 

Ovo nematerijalno kulturno nasleđe je prenošeno sa generacije na generaciju, neprekidno je stvarano kroz vekove od strane zajednica i grupa u funkciji njihovog okruženja, njihove interakcije sa prirodom i njihove istorije i daje im osećaj identiteta i neprekidnosti, pomažući tako da promovisanje i poštovanje kulturne raznolikosti i tradicionalnog ljudskog stvaralaštva. 
Očuvanje, zaštita i predstavljanje kulturnog nasleđa na Kosovu je deo strateških orijentacija i politika institucija Republike Kosovo, posebno Ministarstva kulture, omladine i sporta. 

Kulturno nasleđe Kosova se, od strane institucija na oba nivoa vlasti u Republici Kosovo, tretira kao sastavni deo, od posebnog značaja u životnom okruženju i smatra se riznicom svih naroda Kosova.

Strateške orijentacije i politike kulturnog nasleđa Ministarstva kulture, omladine i sporta Kosova predviđaju:

 

  • Očuvanje, zaštitu i predstavljanje kulturnog nasleđa Kosova

  • Neophodno institucionalno restrukturiranje sa formiranjem Odeljenja za kulturno nasleđe, sa odgovarajućim odsecima: arheološkog nasleđa, arhitektonskog nasleđa, pokretnog nasleđa, duhovnog nasleđa, integrisanog konzerviranja i kulturnih pejzaža

  • Razvoj institucionalnih kapaciteta u oblasti kulturnog nasleđa 

  • Funkcionalno sprovođenje zakona o oblastima kulturnog nasleđa 

  • Podizanje svesti o zaštiti i predstavljanju kulturnog nasleđa

  • Vraćanje arheološke i etnološke riznice Kosova i arhivske dokumentacije kulturnog nasleđa iz Srbije 

  • Restauracija i konzerviranje kulturnog nasleđa Kosova 

  • Sprovođenje arheoloških istraživanja

  • Stalne i specijalne izložbe kulturnog nasleđa Kosova

  • Razmatranje i ponovno definisanje administrativnog sistema i institucionalnih mehanizama za efikasnu brigu o kulturnom nasleđu

  • Podrška raznovrsnosti kulturnog dijaloga na Kosovu

  • Stvaranje mreže muzeja na Kosovu

  • Stvaranje uslova za stručno osposobljavanje za konzerviranje i restauraciju

  • Stvaranje nacionalne kolekcije pokretnog nasleđa 

  • Laboratorija za konzerviranje i restauraciju pokretnog nasleđa

  • Popisivanje i dokumentiranje kulturnog nasleđa Kosova

  • Zaštita, čuvanje i skladištenje kolekcija pokretnog nasleđa, na nivou Kosova, u prostoru sa optimalnim tehničkim uslovima i za studijsko korišćenje

  • Kvalitativno predstavljanje kulturnog i istorijskog identiteta Kosova u odgovarajućim muzejima, putem stalnih i specijalnih izložbi

  • Stručno osposobljavanje osoblja angažovano u upravljanju pokretnim nasleđem

  • Pravna zaštita kulturnog nasleđa


  • Digitalizacija u sažetku zabeleški kulturnog nasleđa Kosova


U očuvanju, zaštiti i predstavljanju kulturnog nasleđa Kosova, angažovane su brojne organizacije i institucije, koje daju svoj doprinos u vezi sa politikama i projektima koji se bave kulturnim nasleđem na Kosovu. 

Pored odgovarajućih organa na Kosovu, kulturno nasleđe je takođe značajna tema i za niz međunarodnih razvojnih agencija, niz donatora, diplomatskih predstavnika, predstavnika verskih struktura i nevladinih organizacija.

U cilju koordinacije opštih delatnosti u vezi sa kulturnim nasleđem, Ministarstvo kulture je, zajedno sa Kancelarijom Evropske komisije u Prištini (ECLO) i Kancelarijom Specijalnog predstavnika Evropske unije (EUSR), osnovalo „Forum za razmenu informacija o kulturnom nasleđu na Kosovu” .

Ministarka Bekim Çollaku
Bekim Çollaku

KOSOVO IN UNESCO